Seler korzeniowy – siew, sadzenie, uprawa

Seler korzeniowy to warzywo, które wydaje się trudne w uprawie a wcale tak nie jest. Odpowiednia technika siewu, sadzenia, dobór odmian i kilka prostych zabiegów pielęgnacyjnych wystarczą, by cieszyć się dorodnymi plonami.

Co warto wiedzieć o selerze przed posadzeniem?

Seler korzeniowy (Apium graveolens) to roślina dwuletnia. W pierwszym roku wytwarza rozetę ciemnozielonych liści oraz mięsisty korzeń spichrzowy. Kwitnie dopiero w kolejnym roku, jeśli pozostawimy korzeń w ziemi i nie przemarznie (lub wysadzimy korzeń wiosną do ziemi). Zaletą nasion selera jest ich żywotność – zachowują zdolność kiełkowania nawet przez 6 lat. W kuchni wykorzystuje się zarówno aromatyczne liście jak i biały korzeń. Seler to składnik wielu potraw, dodatek do zup, gulaszy, salatek, surówek, koktajlii. Nać selera można suszyć, korzeń suszyć i mrozić na zimę (np. w plastrach gotowych do dodania do potrawy). Z korzenia można także zrobić frytki.

Jakie stanowisko i glebę wybrać pod uprawę selera?

Seler to roślina wybitnie światłolubna. Aby bulwy były duże, wybierz dla niego miejsce w pełnym słońcu.

• Podłoże – żyzne, próchniczne i przepuszczalne o pH 6,0–7,5.
• Nawodnienie – przed sadzeniem warto wzbogacić ziemię kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem. Seler ma wysokie wymagania pokarmowe.
• Woda- seler musi mieć stale wilgotną ziemię, zwłaszcza w czasie przyrastania korzenia.

Co sadzić obok selera?

Aby uniknąć chorób i szkodników stosuj zmianowanie. Nie sadź selera po sobie, innych warzywach korzeniowych (marchwi, pietruszce, burakach) ani po porze, cebuli, koprze. Można go sadzić po fasoli, bobie, kapustnych, dyniowatych, pomidorach, paprykach, ogórkach.

• Dobre przedplony: sałata, rzodkiewka, szpinak lub rośliny motylkowe.
• Dobrzy sąsiedzi: kapusta, ogórki, pomidory i por.

Najlepsze odmiany selera do uprawy domowej

Wybór odmiany zależy od tego, czy zależy Ci na wczesnym zbiorze, czy na długim przechowywaniu:

• Talar i Bruno: Wczesne, plenne, o białym miąższu bez skłonności do parcenia.
• Makar i Albin: Średnio wczesne, odporne na choroby i świetne do zimowego przechowywania.
• Maxim: Odmiana późna, tworząca bardzo duże korzenie.

Siew selera

W naszym klimacie seler uprawiamy wyłącznie z rozsady.

1. Siew nasion – sasiona wysiewaj na przełomie lutego i marca do skrzynek z lekkim, przepuszczalnym podłożem.
2. Kiełkowanie – nasiona potrzebują światła i temperatury ok. 20–24°C. Kiełkują zazwyczaj 2–3 tygodnie.
3. Pikowanie – gdy siewki mają 2–3 liście właściwe, przesadź je do osobnych doniczek lub multiplatów.
4. Uszczykiwanie korzenia – przy okazji możesz uszczknąć zbyt długi korzeń główny, co pobudzi roślinę do budowy bryły korzeniowej.

Seler wysiewamy w tym samym czasie co paprykę. Jeśli chcesz poznać tajniki jej wysiewu zobacz wpis “Wysiew nasion papryki krok po kroku – poradnik dla początkujących”.

Sadzenie selera do gruntu

Seler sadzimy na grządki po 15 maja, gdy minie ryzyko przymrozków. Pamiętaj o hartowaniu rozsady przez kilka dni przed wysadzeniem.

• Rozstawa – sadź w odstępach 20–25 cm, zachowując 30–40 cm między rzędami.
• Głębokość sadzenia – nie sadź selera głębiej, niż rósł w doniczce. Zasypanie “serca” (miejsca, z którego wyrastają liście) sprawi, że korzeń będzie wąski i zdeformowany.

Pielęgnacja selera korzeniowego w trakcie sezonu

• Odchwaszczanie – nie jest trudne, bo duże liście selera zacieniają glebę i hamują wzrost chwastów.
• Podlewania – podlewaj regularnie, aby mogła tworzyć się ładna bulwa.
• Nawożenia jesli gleba jest niezbyt żyzna.
• Obrywania dolnych liści – obrywaj zżółknięte liscie i te najstarsze.
• Odsłaniania bulwy – jeśli bulwa zacznie się rozrastać, podczas pielęgnacji odgarniaj ziemie wokół niej.

Ochrona przed chorobami i szkodnikami

Najczęstszymi problemami są septorioza i chwościk selera (brązowe plamy na liściach). Aby ich uniknąć, dbaj o przewiew między roślinami, nie podlewaj liści (tylko ziemię) i usuwaj porażone części roślin.

Zbiór i przechowywanie selera korzeniowego

Młode selery można wyrywać “na pęczek” już od lipca. Nie ma on jeszcze dobrze zawiązanego korzenia, za to bardzo aromatyczą nać. Główny zbiór korzeni selera przypada na wrzesień i październik. Korzenie wykopuj ostrożnie, by ich nie uszkodzić. Zdrowe bulwy przechowuj w chłodnym, ciemnym miejscu.

Uprawa selera w donicy

Jeśli nie masz ogrodu, seler z powodzeniem urośnie w dużej donicy na słonecznym balkonie. Wymaga jedynie częstszego podlewania i żyznego podłoża.

Szybki kalendarz uprawy selera

1. Luty/Marzec – siew rozsady na parapecie domowym (ciepło i jasno).
2. Kwiecień – pikowanie siewek do większych pojemników.
3. Maj (po 15-stym) – sadzenie rozsady do gruntu (nie sadź zbyt głęboko).
4. Czerwiec-Wrzesień – regularne podlewanie, odchwaszczanie, obrywanie liści.
5. Sierpień-Październik – zbiór aromatycznych bulw i ptrzechowanie na zimę.

FAQ – najczęstsze pytania o uprawę selera korzeniowego