Wielu ogrodników traktuje bielenie drzewek jako wiosenny rytuał w swoich przydomowych sadach. Aby zabieg był skuteczny i realnie chronił Twój sad, musisz zrozumieć, po co właściwie to robimy.
Co to jest bielenie drzewek owocowych i po co to robimy?
Bielenie drzewek owocowych to malowanie ich pni na biały kolor, najczęściej wapnem lub farbą emulsyjną. Dlaczego akurat na biało? Biały kolor wapna lub farby odbija promienie słoneczne, co ogranicza nagrzewanie się w ciągu dnia pni i gałęzi młodych drzewek.
Zimą, w słoneczne dni, ciemna kora drzew bardzo szybko się nagrzewa. Powoduje to wzrost temperatury tkanek, również wewnętrz pnia. Gdy nocą temperatura gwałtownie spada, kora może pekać, co prowadzi do powstawania ran. Głównym celem bielenia drzewek jest więc ochrona termiczna pni i gałęzi w okresie zimowym.
Bielenie pni wapnem nie służy zwalczaniu szkodników zimujących w korze, choć może pomóc ograniczyć ich rozwój (tworzy barierę).
| Zalety bielenia drzew | Wady zabiegu |
| Ochrona przed pękaniem – zapobiega nagrzewaniu się pnia i tworzeniu pęknięć kory. Opóźnienie wegetacji – może nieco opóźnić start drzew wiosną, chroniąc pąki przed przymrozkami. Lutowe i marcowe ciepło może pobudzić soki w roślinie, co może skończyć się peknięciami kory podczas nocnych przymrozków. Zdrowotność kory – ogranicza ryzyko infekcji grzybowych i bakteryjnych w spękaniach kory na pniu. Ma właściwości dezynfekujące. Może chronić przez gryzoniami np. zającami. | Konieczność powtarzania – deszcz może zmywać wapno, co wymaga poprawek. Aspekt estetyczny – nie każdy lubi białe pnie drzew w ogrodzie. Czasochłonność – wymaga pracy w niezbyt sprzyjających warunkach pogodowych. |
Kluczowa sprawą jest więc właściwy termin wykonania tego zabiegu.
Dowiedz się więcej: Materiały do okrywania roślin na zimę
Jakie drzewa bielimy?
W sadach przydomowych w pierwszej kolejności warto bielić młode drzewka (1-4 letnie) jabłoni, gruszy, wiśni, śliwy, moreli, czereśni, brzoskwini, derenia jadalnego, mirabelki. Także starsze okazy zasługują na ten zabieg, są jednak bardziej odporne na zmiany temperatury i zabieg ten nie jest tak ważny.
Bielenie drzewek kolumnowych i karłowych
Kolumnowe i karłowe odmiany drzewek owocowych, posadzone do gruntu także warto bielić wapnem. Oprócz bielenia warto je dodatkowo zabezpieczyć przed silnym mrozem np. agrowłókniną.
Kiedy bielić drzewka owocowe i jak to robić dobrze?
Zabieg należy wykonać od grudnia do lutego. To właśnie w styczniu i lutym występują największe różnice temperatur między słonecznym dniem a mroźną nocą. Drzewka bielimy, kiedy temperatura w ciągu dnia jest powyżej 0. W niższej temperaturze, wapno będzie zamarzać już podczas malowania i nie przyczepi się do kory. Nie malujemy pni podczas deszczu, który szybko zmyje wapno. Jeśli deszcz zmyje białą warstwę, zabieg należy powtórzyć. Użyj szerokiego pędzla (ławkowca) i maluj pnie od ziemi do wysokości 1-1,5 m. Nie pomijaj drobniejszych gałązek oraz rozwidleń.
Szczególną uwagę poświęćmy pniom od strony południowej (bardziej się nagrzewa).
Pamiętaj o bezpieczeństwie podczas mieszania i nakładania wapna (może podrażniać skórę i oczy). Załóż rękawice ogrodowe i okulary ochronne.
Czym bielić drzewka i jak przygotować mieszaninę
Do bielenia używamy wapna gaszonego (mleka wapiennego).
- Rozpuść wapno w wodzie zgodnie z instrukcją na opakowaniu (średnio ok. 2 kg na 10 litrów wody).
- Roztwór powinien być dosyć gęsty (konsystencja farby emulsyjnej)
- Aby wapno nie spłynęło po pierwszym deszczu, warto dodać do niego mąki ziemniaczanej, gliny, mydła potasowego lub farby emulsyjnej.
- Do bielenia drzewek możesz użyć domieszki białej farby emulsyjnej, która została po remoncie domu.
Czy bielenie jest konieczne?
W ogrodzie przydomowym zależy to od regionu w którym posiadasz sad, pogody i czasu na prace ogrodowe. Jeśli posiadasz młode drzewka lub odmiany wrażliwe na mróz (np. czereśnie, brzoskwinie, morele), bielenie jest zalecane. Alternatywą jest owijanie pni agrowłókniną lub słomą, jednak białe wapno pozostaje standardem ze względu na łatwość aplikacji i długotrwały efekt.
Szybkie pytania i odpowiedzi
Czy można bielić drzewka zwykłą farbą emulsyjną?
Białą farbę emulsyjną możemy użyć jako dodatek do wapna, poprawiający jego przyczepność i trwałość na korze drzewa.
Czy młode drzewka też trzeba bielić?
Tak, młode drzewka o cienkiej korze są najbardziej narażone na uszkodzenia mrozowe. Ich ochrona jest kluczowa dla przetrwania pierwszych lat po posadzeniu. Bielimy pień i drobne gałązki, zwłaszcza na rozwidleniach.
Co zrobić, jeśli kora już pękła?
Jeśli zauważysz pęknięcie, jak najszybciej zabezpiecz je maścią ogrodniczą, aby zapobiec wnikaniu patogenów. Niewielkie pęknięcia można też zamalować wapnem, rana powina zagoić się sama.
Podsumowanie
Bielenie drzewek owocowych to jeden z tych zabiegów, które wymagają od nas wyjścia do ogrodu zimą. Chroniąc korę przed pękaniem, oszczędzisz drzewkom uszkodzeń spowodowanych słońcem i mrozem. Jeśli pnie Twoich drzewek nie są jeszcze białe, styczeń/luty to ostatni moment na ten zabieg. Twoje drzewa z pewnością „podziękują” Ci za tę dodatkową opiekę, gdy przyjdą wiosenne dni.
Zima to także czas planowania pierwszych wysiewów warzyw. Jeśli chcesz rozpocząć przygode z uprawą własnej rozsady papryki z nasion, sprawdź poradnik “Wysiew nasion papryki krok po kroku“.
Jeśli szukasz gotowego wapna do bielenia drzewek lub maści ogrodniczej zajrzyj na naszą stronę.
