Czy warto samemu przygotować rozsadę papryki?

Jeśli planujesz uprawę wielu krzaków papryki, warto włożyć trochę wysiłku w przygotowanie własnej rozsady. Jeśli za pierwszym razem się nie uda, można kupić gotową rozsadę i spróbować w kolejnym sezonie. Siew papryki nie jest skomplikowany, a można sporo zaoszczędzić, ucząc się przy okazji.

Skąd pozyskać nasiona papryki?

Wybór nasiona papryki jest ogromny. Możemy wybrać papryki mniej lub bardziej ostre w smaku, o kolorze owoców żółty, pomarańczowym, czerwonym.

• centra i sklepy ogrodnicze – nasiona sprawdzonych producentów
• papryki kupione w sklepie – można pozyskać znich nasiona, wysuszyć i opisać. Można także wysadzić nasiona pozyskane bezpośrednio po wyjęciu z owocu.
• nasiona pozyskane z papryk uprawianych w poprzednich sezonach
• nasiona z wymiany np. na grupach, forach ogrodniczych

Kiedy wysiewać nasiona papryki ostrej a kiedy słodkiej?

Najwcześniej, bo już końcem stycznia można wysiewać paprykę ostrą (chili). Paprykę słodką wysiewamy przez cały luty do początku marca. Jeśli nie chcesz doświetlać rozsady, wybierz termin późniejszy, czyli luty. Papryka jest rośliną ciepłolubną i ma dłuższy okres wegetacji niż wiele warzyw. Aby mogła dojrzeć, przed nadejściem mrozów musimy ją wysadzić do gruntu najwcześniej jak to możliwe, czyli po ustaniu wiosennych przymrozków. Wcześniej rozsadę papryki należy zahartować, czyli przyzwyczaić do warunków panujących w warzywniku.

Przygotowanie stanowiska i materiałów do wysiewu

Do wysiewu nasion papryki potrzebujesz kilku rzeczy:

• pojemniki lub tacki do wysiewu
• podłoże – najlepiej specjalna ziemia do siewu nasion i rozsady, lekka i przepuszczalna
• nasiona papryki – kupione od sprawdzonych dostawców lub pobrane wcześniej z własnych papryk
• etykiety z nazwą odmiany i datą wysiewu
• woda do podlewania
• zraszacz lub mała konewka do podlewania
• ewentualnie mata grzewcza i lampy do doświetlania
• jasny parapet lub półka przy oknie

Jak wysiać nasiona krok po kroku

Nasiona papryki można wysiać na dwa sposoby.

1. Siew nasion bezpośrednio do ziemi w pojemnikach

1. Napełnij niezbyt głęboki pojemnik lub doniczkę podłożem – zostaw od góry 1-2 cm wolnego miejsca.
2. Spryskaj lub podlej podłoże w pojemniku – ma być wilgotne, ale nie mokre.
3. Wysiej nasiona w odległości co 1-2 cm od siebie.
4. Przysyp nasiona 0,5 cm warstwą podłoża i lekko dociśnij.
5. Utrzymuj ciepło i wilgoć – optymalna temperatura do kiełkowania to ok. 22–25 °C.
6. Można też napełnić pojemnik podłożem, zrobić płytkie otwory, włożyć nasiono i lekko przysypać.

Tacę z nasionami można nakryć folią, do czasu skiełkowania. Pomaga to utrzymać wilgoć w ziemi. Trzeba jednak codziennie wietrzyć podłoże, aby nasiona nie zgniły.

2. Siew po wcześniejszym namoczeniu nasion (podkiełkowywanie)

Kiedy nasiona wypuszczą korzonek i część zieloną przenosimy siewki pojedynczo do podłoża w doniczkach lub do większego, płaskiego pojemnika. Robimy małe otwory i wkładamy w nie kiełki uważając, by ich nie uszkodzić. Zasypujemy podłożem i podlewamy.

Dobre rezultaty daje użycie maty grzewczej pod pojemnikami, która utrzymuje ciepłe podłoże. 

Do podlewania siewek najlepiej sprawdzi się mała gruszka z sitkiem lub butelka z wodą.

Co zrobić, gdy nasiona zaczynają kiełkować w ziemi?

Po 7–15 dniach, w odpowiednich warunkach, pojawią się pierwsze siewki. Po wykiełkowaniu nasion (czyli wypuszczeniu liścieni):

• usuń nakrycie
• zapewnij dostęp światła – postaw blisko szyby okna od strony południowej
• jeśli brak jest naturalnego słońca użyj lampy do doświetlania rozsad

Pamiętaj, że papryki kiełkują powoli i nie każde nasiono wychodzi w tym samym czasie.

Pielęgnacja siewek

Mając młode siewki:

• podlewaj umiarkowanie – wierzchnia warstwa podłoża ma być lekko wilgotna
• zadbaj o przewiew powietrza
• zapewnij stały dostęp światła (młode siewki mogą się nadmiernie wyciągać z braku światła, co nie jest korzystne)
• gdy siewki mają 2-4 liście, pora je przepikować do większego pojemnika

Pikowanie papryki

• Przygotuj paletki (wielodoniczki) lub doniczki i napełnij podłożem do pikowania. 
• Zrób otwory ołówkiem lub pikownikiem
• Delikatnie podważ każdą siewkę (łapiąc za liście), wyciągnij a następnie posadź w nowe miejsce, lekko dociśnij i podlej. Wyciągnięte z braku słońca siewki możesz posadzić głębiej, po dolne liścienie.
• Po 2-3 tygodniach możesz podlać rozsadę biohumusem. 
• Cały czas trzymaj sadzonki papryki blisko okna lub doświetlaj.

Przygotowanie rozsady do sadzenia (hartowanie)

Na 7–10 dni przed wysadzeniem papryki do ogrodu lub większych pojemników zacznij hartowanie młodych roślin. Hartowanie roślin to stopniowe przyzwyczajanie sadzonek do warunków, w których będą rosły na miejscu stałym

1. Zacznij w pogodny, bezwietrzny dzień i wystaw rośliny w pojemnikach na zewnętrzny parapet, balkon lub taras. Po kilku godzinach zabierz je do pomieszczenia.
2. Na początku zostaw rośliny w osłoniętym miejscu lub nakryj je agrowłókniną, aby nie poparzyło ich słońce (młode rośliny mogą tego nie przetrwać).
3. Codziennie zwiększaj czas ekspozycji na słońce i wiatr
4. Po kilku dniach hartowania roślin można zostawić na zewnątrz na noc (jeśli temp. nie spada poniżej 10-12 stopni).
5. Hartowanie wzmacnia rośliny i zwiększa ich odporność na zmienne warunki zewnętrzne.
6. Ładna i zdrowa rozsada to podstawa do uzyskania obfitych plonów.

Przenoszenie rozsady do gruntu lub pojemników

Gdy ryzyko przymrozków minie, tj po 15 maja możesz wysadzić zahartowane rośliny do gruntu.  

1. Posadź paprykę w dobrze nasłonecznionym miejscu.
2. Przygotuj żyzne i przepuszczalne podłoże.
3. Wykop dołki łopatką lub sadzarką do cebul (zachowaj odstępy min. 30–45 cm między roślinami).
4. Posadź rośliny nieco poniżej dolnych liści.
5. Podlej .
6. Nakrywaj w chłodniejsze noce.
7. Chroń przed ślimakami.

Najczęstsze błędy przy wysiewie papryki

• zbyt wczesny siew (np w styczniu) bez doswietlania powoduje wyciąganie się siewek
• zbyt głęboki siew powoduje długie wschody lub ich brak (nasiona gniją)
• zbyt mokre i zbite podłoże do siewu – nasiona gniją
• zbyt zimne podłoże – mocno spowalnia kiełkowanie, przez co nasiona mogą zgnić w ziemi
• stare nasiona – kiełkują bardzo długo lub wcale

FAQ – najczęstsze pytania o wysiew nasion papryki

Podsumowanie

Zachęcam do samodzielnego wykonania rozsady papryki z nasion. Wymaga ono zaplanowania, sporo ciepła, światła i trochę cierpliwości ale daje ogrom satysfakcji jeśli się uda. W kolejnym z wpisów pokażę jak pielęgnować paprykę po posadzeniu do

1. Odmiany czosnku do sadzenia jesiennego

Do jesiennego sadzenia poleca się odmiany, które dobrze znoszą polską zimę. Większość z nich to odmiany strzałkujące, czyli wypuszczające pęd kwiatostanowy z małymi cebulkami:

• Harnaś – odmiana wczesna, wytrzymała na mróz, plenna, o intensywnym aromacie.
• Ornak – odmiana średnio-późna, o dużych główkach i łagodnym smaku
• Arkus – odmiana średnio-wczesna, plenna, wytwarza sporo cebulek powietrznych.
• Mega – odmiana średnio-wczesna, o mocnym smaku ząbków
• Huzar – odmiana bezstrzałkowa, o ostrym smaku
• Messidrome – odmiana średnio-wczesna, duże główki, nadaje się na słabsze gleby
• Orlik – odmiana średnio-późna, odporna na niską temperaturę
• Ceves – odmiana wczesna, plenna, odporna na choroby
• Zawrat – odmiana średnio-wczesna, o łagodnym smaku

2. Jak odróżnić czosnek zimowy od wiosennego?

Główki czosnku zimowego i wiosennego różnią się nieco wyglądem. Czosnek zimowy wyróżnia twardy pęd kwiatostanowy pośrodku główki, otoczony dosyć równomiernie ząbkami. Główka czosnku wiosennego nie posiada pędu kwiatostanowego, a ząbki różnej wielkości są poukładane nierównomiernie. Posiadają także dodatkowe łuski pomiędzy ząbkami. W związku z jesienną porą sadzenia czosnek zimowy różni się od wiosennego wcześniejszą porą zbioru.

3. Kiedy sadzić czosnek zimowy? Termin sadzenia czosnku zimowego

Najlepszym terminem na sadzenie czosnku zimowego (ozimego) jest październik i listopad. Ząbki powinny ukorzenić się przed zimą.
Czosnek posadzony zbyt wcześnie wykiełkuje niepotrzebnie przed nastaniem mrozów, które mogą go uszkodzić.

4. Jak sadzić czosnek zimowy — głębokość, odstępy, technika

Technika sadzenia czosnku jest bardzo prosta i nie powinna sprawić kłopotu. Najważniejsze to słoneczne stanowisko, spulchniona gleba i dorodne, zdrowe ząbki. Pamiętajmy, aby nie obierać ząbków z łusek i nie pozbawiać piętki. Ząbki czosnku możemy przed sadzaniem zaprawić mączką bazaltową, aby ograniczyć możliwość wystąpienia chorób grzybowych. Czosnek sadzimy w przygotowane wcześniej otwory (można zrobić pikownikiem) lub bezpośrednio wtykając do gleby. Podłoże powinno być wilgotne. W razie konieczności podlewamy po posadzeniu.

Uprawę można nakryć cienką warstwą słomy, agrowłókniną lub gałązkami iglaków, zwłaszcza w mroźne zimy.

Jak głęboko i w jakiej odległości sadzić czosnek zimowy?

• Głębokość sadzenia: ok. 5cm (głębiej niż czosnek jary). Zbyt płytkie sadzenie może narazić ząbki na przemarznięcie zimą.
• Odstępy w rzędzie: około 6–10 cm między ząbkami
• Odstępy między rzędami: około 20–30 cm
• Kierunek: Ustaw ząbek pionowo z twardą piętką w dół

5. W jakim miejscu posadzić czosnek zimowy – wybór stanowiska i gleby

Czosnek ozimy sadzimy w miejscu słonecznym. Gleba powinna być żyzna i spulchniona o pH obojętnym (6,5-7). Gleby kwaśne należy odpowiednio wcześnie zwapnować. Wiosną lub rok wcześniej możemy ją zasilić obornikiem. Przed sadzeniem możemy użyć kompostu. Gleba powinna być umiarkowanie wilgotna. Stanowisko zbyt wilgotne sprzyja chorobom grzybowym i gniciu główek. Czosnek możemy posadzić na grządce lub w skrzyni, a nawet w większej donicy.

Przed czym i po czym sadzić czosnek zimowy?

Czosnek sadzimy po: grochu, fasoli, pomidorach, papryce, ogórkach, dyni, cukinii, patisonie.
Czosnku lepiej nie sadzić po: cebulowych (czosnku, porze, cebuli, szczypiorku), kapustnych, korzeniowych. Zachowajmy 4-5 letnią przerwę na tym samym stanowisku, aby ograniczyć występowanie chorób i szkodników czosnku. Przedplonem może być facelia.

6. Zabiegi pielęgnacyjne w uprawie czosnku zimowego

• Nawożenie: Wiosną można zastosować nawóz wieloskładnikowy do warzyw, chyba że w roku poprzednim stosowaliśmy na tym stanowisku obornik i gleba jest żyzna.
• Podlewanie: czosnek należy regularnie podlewać, zwłaszcza od kwietnia do czerwca, aby mieć dobre plony.
• Usuwanie pędów kwiatostanowych: Jeśli roślina wytworzy już pęd kwiatostanowy, lepiej go usunąć, aby skupić energię na wzroście główki.
• Odchwaszczanie: Regularnie usuwaj chwasty, by nie konkurowały o wodę i składniki pokarmowe.
• Spulchnianie gleby: czosnek nie lubi gleby ciężkiej i zaskorupionej. Po większych opadach deszczu warto spulchnić glebę między rzędami.

7. Jak i kiedy zbierać czosnek zimowy?

Czosnek zimowy zbieramy do końca lipca (w zależności od pogody może to być końcówka czerwca lub początek sierpnia). Należy obserwować jego łodygi, które zaczynają żółknąć i wypuściły pęd kwiatostanowy. Zbieramy go podczas suchej pogody, pomagając sobie widełkami lub łopatką. Zebrane główki oczyszczamy z ziemi, skracając korzenie. Obcinamy także liście i pęd kwiatostanowy (niezbyt blisko główki). Czosnek suszymy suchym i przewiewnym miejscu.

Podsumowanie:
Czosnek to warzywo, które z pewnością warto uprawiać w ogrodzie, a nawet w donicach. Po dobrym przygotowaniu podłoża nie ma przy nim wiele pracy, która polega głównie na odchwaszczaniu i podlewaniu. Warto już jesienią go posadzić, by wcześniej zebrać plony. Jeśli nie zdążymy tego zrobić, wiosną będzie dobry czas na posadzenie odmian czosnku wiosennego.

FAQ — najczęściej zadawane pytania

Gnojówka z pokrzyw to świetny nawóz do pomidorów. Pomaga im bujnie i zdrowo rosnąć i jest w pełni naturalna. W czasie kwitnienia i owocowania zaleca się stosowanie innych nawozów, zawierających większe dawki potrzebnego potasu, np. gnojówkę z żywokostu. Gnojówką z pokrzywy warto podlewać ogórki, cukinię, dynię, bakłażany, a także zioła. 

Gnojówką z pokrzyw  możemy po rozcieńczeniu podlewać nie tylko warzywa, ale i krzewy, drzewka owocowe i ozdobne np. róże.

Jeszcze jednym z zastosowań gnojówki z pokrzyw w ogrodzie jest przyspieszenie kompostowania.

Przepis na gnojówkę z pokrzywy

W maju i czerwcu, kiedy pokrzywy są młode i jest ich najwięcej, wybieramy się z grubymi rękawicami (można też bez, jeśli ktoś lubi) i workiem lub wiaderkiem na zbiory.  Już w trakcie zbierania możemy je wstępnie rozdrobnić, tnąc na mniejsze kawałki. Rozdrobione z grubsza liście i pędy przekładamy do plastikowego pojemnika i zalewamy wodą, która powinna je całkowicie przykryć. Zostawiamy nieco miejsca od góry na swobodne mieszanie gnojówki. Możemy także zalać wodą pokrzywy umieszczone w raszlowym worku np. po cebuli i innych warzywach. Wiaderko, beczkę lub pojemnik nakrywamy gazą, deską lub pokrywą (zapewniając powietrze dla fermentacji), aby podczas deszczu jego zawartość się nie wylała. Pokrywa chroni także zwierzęta przed wpadnięciem do zbiornika. 

Po kilku dniach gnojówka zacznie się pienić, co oznacza, że zawartość zaczęła fermentować. Proces fermentacji może potrwać 1-3 tygodnie, w zależności od temperatury. Kiedy przestanie się pienić, będzie gotowa do użycia. 

Pojemnik stawiamy z dala od domu, tarasu i miejsca odpoczynku, gdyż podczas mieszania gnojówka z pokrzywy wydziela bardzo nieprzyjemny zapach. Zapach ten możemy nieco zniwelować, dosypując do wiadra garść mączki bazaltowej lub emy.

Co kilka dni warto przemieszać zawartość wiaderka np. drewnianym kijkiem, uważając, aby nie zachlapać sobie ubrań. 

W czasie ciepłej pogody gnojówka z pokrzyw dojrzewa szybciej i może być gotowa po 1-2 tygodniach. Wtedy przelewamy całość przez gazę, sito lub inny materiał i przechowujemy w ciemnym miejscu (jeśli nie stosujemy jej od razu). Możemy nie przecedzać gnojówki, jednak niesfermentowane do końca liście i pędy będą nam zatykać wylot w konewce. 

Resztki nierozłożonych pędów możemy wyrzucić na kompost lub zakopać w ziemi. 

Jak długo może stać gotowa gnojówka z pokrzyw?

Gotową gnojówkę najlepiej zużyć od razu. Jeśli nie mamy takiej możliwości, po całkowitym zakończeniu fermentacji można przelać ją do zamykanych butelek i postawić w chłodnym i ciemnym miejscu. Powinna zachować swoje właściwości przez kilka miesięcy.

Jak stosować gnojówkę z pokrzyw?

Gotową gnojówkę z pokrzywy musimy rozcieńczyć przed zastosowaniem. Najczęściej używa się proporcji 1:10 tj. 1 litr gnojówki na 10 litrów wody. Do młodych, nowo posadzonych rozsad można zastosować proporcję 1:20. Dla bardziej wymagających 1:5. 

Jeśli chodzi o częstotliwość podlewania, to w zależności od możliwości i potrzeb danego gatunku możemy to robić co 2-3 tygodnie. W większości przypadków wystarczy zastosować gnojówkę z pokrzyw 2-3 razy w sezonie. Z uwagi na nieprzyjemny zapach, nie warto stosować jej do sałat i warzyw o krótkim okresie wegetacji, chyba że na samym początku uprawy.

Gnojówkę z pokrzyw możemy wykorzystać także w formie oprysku na mszyce i inne szkodniki w proporcji 1:20 lub 1:10. Nie ma tu jednak jednej recepty na wszystkie rośliny. Do oprysków możemy wykorzystać też słabszy wyciąg 1-2 dniowy.  Zamiast gnojówki możemy przygotować wywar lub napar z pokrzywy.

Jakich roślin nie podlewać gnojówką z pokrzyw?

Z uwagi na obojętny do lekko kwaśnego odczyn pH gnojówki możemy nią podlewać większość roślin. Nie ma konieczności nawożenia nią fasoli, z uwagi na to, iż sama roślina wiąże azot z powietrza. Jeśli chcemy użyć jej do podlewania roślin kwasolubnych, warto przygotować ją na bazie deszczówki, gdyż woda ze studni, czy wodociągu ma często zasadowy odczyn.

Środki ostrożności

Przy przygotowaniu, mieszaniu i podlewaniu gnojówką z pokrzyw warto zakładać lateksowe (nieprzepuszczalne) rękawiczki. Jeśli niechcący się nią ubrudzimy, jej zapach może pozostać z nami na dłużej. 

Gnojówka z pokrzyw to doskonały naturalny środek wzmacniający i nawóz dla wielu roślin ogrodowych, który warto przygotować wiosną. Jest źródłem wielu składników i ogranicza konieczność stosowania nawozów mineralnych.